Γράφει ο Ιατρός κ. Σταύρος Αθανασίου
Η πάχυνση ενδομητρίου είναι ένα εύρημα που μπορεί να εμφανιστεί στον γυναικολογικό υπέρηχο. Δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει υπερπλασία ή καρκίνος. Η σημασία της εξαρτάται από την ηλικία, τη φάση του κύκλου, την εμμηνόπαυση και την παρουσία αιμορραγίας.
Η ενδομήτρια πάχυνση και τα συμπτώματα που μπορεί να τη συνοδεύουν χρειάζονται εξατομικευμένη αξιολόγηση. Οι αλλαγές στην περίοδο και η αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση είναι λόγοι να επικοινωνήσετε με τον γυναικολόγο σας.
Ενδομήτρια πάχυνση: Συμπτώματα
Η πάχυνση ενδομητρίου μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα και να διαπιστωθεί τυχαία. Όταν συνδέεται με υπερπλασία ενδομητρίου, το συχνότερο σύμπτωμα είναι η μη φυσιολογική κολπική αιμορραγία.
- Περίοδος πιο έντονη ή μεγαλύτερης διάρκειας από το συνηθισμένο.
- Αίμα ανάμεσα στις περιόδους, ακόμη και σε μικρή ποσότητα.
- Ακανόνιστη αιμορραγία, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν διαστήματα χωρίς περίοδο.
- Αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση, ακόμη και λίγες σταγόνες ή καφέ εκκρίσεις.
Τα συμπτώματα αυτά δεν αποδεικνύουν υπερπλασία: μπορεί να έχουν διαφορετικές αιτίες. Ο έλεγχος βοηθά να διαπιστωθεί από πού προέρχεται η αιμορραγία και αν χρειάζεται εξέταση του ενδομητρίου.
Τι είναι η πάχυνση ενδομητρίου;
Το ενδομήτριο είναι ο ιστός που καλύπτει το εσωτερικό της μήτρας. Πριν από την εμμηνόπαυση, το πάχος του μεταβάλλεται φυσιολογικά στη διάρκεια του κύκλου, υπό την επίδραση των ορμονών. Κατά την περίοδο αποβάλλεται μέρος αυτού του ιστού.
Επομένως, ένα «παχύ ενδομήτριο» δεν ερμηνεύεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις γυναίκες. Ο γιατρός συνεκτιμά πότε έγινε ο υπέρηχος, αν υπάρχει περίοδος και αν λαμβάνετε ορμονική αγωγή.
Το πάχος στον υπέρηχο δεν αρκεί για να διαγνωστεί υπερπλασία ενδομητρίου. Για την επιβεβαίωσή της απαιτείται ιστολογική εξέταση δείγματος ιστού.
Ποιες είναι οι αιτίες της πάχυνσης ενδομητρίου;
Η εικόνα ενός παχύτερου ενδομητρίου μπορεί να σχετίζεται με φυσιολογικές μεταβολές του κύκλου, πολύποδες ή υπερπλασία. Στην υπερπλασία, σημαντικό ρόλο παίζει η επίδραση των οιστρογόνων χωρίς επαρκή αντιστάθμιση από την προγεστερόνη.
Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο υπερπλασίας είναι:
- Αραιή ή απούσα ωορρηξία, όπως μπορεί να συμβαίνει στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή στην περιεμμηνόπαυση.
- Παχυσαρκία, καθώς ο λιπώδης ιστός επηρεάζει την έκθεση στα οιστρογόνα.
- Οιστρογονική θεραπεία χωρίς επαρκή προγεσταγονική προστασία σε γυναίκες που έχουν μήτρα.
- Λήψη ταμοξιφαίνης, η οποία μπορεί να επηρεάζει το ενδομήτριο.
Ενημερώστε τον γιατρό για τα φάρμακα και τις ορμόνες που λαμβάνετε. Μην αλλάζετε συνταγογραφημένη αγωγή χωρίς συνεννόηση.
Τι είναι η υπερπλασία ενδομητρίου;
Η υπερπλασία ενδομητρίου είναι παθολογική υπερβολική ανάπτυξη του ενδομητρικού ιστού. Η βιοψία δείχνει αν υπάρχει υπερπλασία και αν τα κύτταρα παρουσιάζουν ατυπία.
- Υπερπλασία χωρίς ατυπία: έχει μικρότερο κίνδυνο εξέλιξης σε καρκίνο και συχνά αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή και παρακολούθηση.
- Υπερπλασία με ατυπία / ενδομητρική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (EIN): αποτελεί προκαρκινική αλλοίωση και απαιτεί ειδική αντιμετώπιση. Υπάρχει επίσης πιθανότητα να συνυπάρχει καρκίνος που δεν έχει εντοπιστεί στο αρχικό δείγμα.
Η αντιμετώπιση καθορίζεται από το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης και όχι μόνο από τη μέτρηση του πάχους.
Πώς γίνεται ο έλεγχος για την πάχυνση ενδομητρίου;
Ιστορικό και γυναικολογική εξέταση
Ο γυναικολόγος καταγράφει την αιμορραγία, την τελευταία περίοδο, την αγωγή και τους παράγοντες κινδύνου. Η εξέταση βοηθά να αξιολογηθούν και άλλες πιθανές πηγές αιμορραγίας.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Ο υπέρηχος μετρά το πάχος του ενδομητρίου και ελέγχει την εικόνα του, καθώς και την πιθανή παρουσία πολυπόδων. Δεν υπάρχει μία μέτρηση που να ερμηνεύεται με τον ίδιο τρόπο πριν και μετά την εμμηνόπαυση.
Βιοψία ενδομητρίου
Όταν υπάρχει ένδειξη, λαμβάνεται μικρό δείγμα από το εσωτερικό της μήτρας. Η ιστολογική εξέταση μπορεί να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει την υπερπλασία και να εντοπίσει κυτταρικές αλλοιώσεις.
Υστεροσκόπηση
Με ένα λεπτό οπτικό εργαλείο ο γιατρός εξετάζει το εσωτερικό της μήτρας και μπορεί να πάρει στοχευμένη βιοψία. Μπορεί να προταθεί όταν υπάρχει ύποπτη εστία, πιθανός πολύποδας ή όταν χρειάζεται πληρέστερος έλεγχος.
Αν η αιμορραγία επιμένει ή επανέρχεται, ενημερώστε τον γιατρό, ακόμη και αν προηγούμενες εξετάσεις ήταν καθησυχαστικές.
Πώς αντιμετωπίζεται η πάχυνση ενδομητρίου;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Ένα υπερηχογραφικό εύρημα δεν οδηγεί αυτόματα σε φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργείο.
Για υπερπλασία χωρίς ατυπία, μπορεί να προταθούν προγεσταγόνα σε δισκία ή ενδομήτριο σύστημα που απελευθερώνει λεβονοργεστρέλη, μαζί με επαναληπτικές βιοψίες. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις συζητείται παρακολούθηση χωρίς άμεση αγωγή.
Για άτυπη υπερπλασία / EIN, η υστερεκτομή αποτελεί την οριστική θεραπεία. Όταν επιδιώκεται διατήρηση της γονιμότητας ή το χειρουργείο δεν είναι εφικτό, μπορεί να εξεταστεί συντηρητική θεραπεία με στενή παρακολούθηση από εξειδικευμένη ομάδα.
Συχνές ερωτήσεις
Πάχυνση ενδομητρίου σημαίνει καρκίνος;
Όχι. Είναι εύρημα που χρειάζεται ερμηνεία. Η βιοψία, όταν ενδείκνυται, δείχνει αν υπάρχει υπερπλασία, ατυπία ή άλλη πάθηση.
Μπορεί να υπάρχει υπερπλασία χωρίς συμπτώματα;
Ναι. Ορισμένες γυναίκες δεν έχουν αιμορραγία και η υποψία προκύπτει σε υπερηχογραφικό έλεγχο.
Πάχυνση ενδομητρίου και ενδομητρίωση είναι το ίδιο;
Όχι. Η πάχυνση αφορά το ενδομήτριο μέσα στη μήτρα. Η ενδομητρίωση αφορά την παρουσία ιστού παρόμοιου με το ενδομήτριο έξω από τη μήτρα.
Πότε πρέπει να απευθυνθώ στον γυναικολόγο;
Όταν αλλάζει σημαντικά η περίοδός σας, εμφανίζεται αίμα μεταξύ περιόδων ή υπάρχει οποιαδήποτε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση. Μην περιμένετε να επαναληφθεί η μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία για να ζητήσετε αξιολόγηση.
Αν ο υπέρηχος έδειξε πάχυνση ενδομητρίου ή παρατηρείτε αλλαγές στην αιμορραγία σας, επικοινωνήστε με το ιατρείο μας για γυναικολογική αξιολόγηση και εξατομικευμένο έλεγχο.
