Πτώση Μήτρας: Τι είναι, ποια συμπτώματα προκαλεί και ποιες είναι οι διαθέσιμες θεραπείες

Γράφει ο Ιατρός κ. Σταύρος Αθανασίου

Τι είναι η πτώση μήτρας

Η πτώση μήτρας, γνωστή και ως πρόπτωση μήτρας, είναι κατάσταση κατά την οποία η μήτρα κατεβαίνει χαμηλότερα από τη φυσιολογική της θέση και προβάλλει μέσα στον κόλπο. Αυτό συμβαίνει όταν οι μύες και οι σύνδεσμοι του πυελικού εδάφους εξασθενούν και δεν μπορούν να υποστηρίξουν επαρκώς τα πυελικά όργανα.

Σε προχωρημένα στάδια, μέρος της μήτρας μπορεί να προβάλει μέχρι ή και έξω από το κολπικό στόμιο. Η πάθηση συνήθως δεν είναι επικίνδυνη για τη ζωή, αλλά μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα και τη σεξουαλική ζωή της γυναίκας.

Αιτίες της πτώσης μήτρας

Η πτώση μήτρας συνδέεται με παράγοντες που αποδυναμώνουν το πυελικό έδαφος:

• Πολλαπλοί ή δύσκολοι τοκετοί.
• Φυσική χαλάρωση των ιστών με την ηλικία.
• Εμμηνόπαυση και μείωση οιστρογόνων.
• Χρόνια δυσκοιλιότητα και έντονη πίεση στις κενώσεις.
• Παχυσαρκία.
• Άρση βάρους για πολλά χρόνια.
• Χρόνιος βήχας, π.χ. από κάπνισμα ή ΧΑΠ.
• Προηγούμενα χειρουργεία στην περιοχή της πυέλου.

Πτώση μήτρας: Ποια συμπτώματα προκαλεί;

Τα συμπτώματα διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα, ενώ στις ήπιες περιπτώσεις μπορεί να μην υπάρχουν ενοχλήσεις. Συχνά περιλαμβάνουν:

• Αίσθημα βάρους ή πίεσης στον κόλπο.
• Αίσθηση ότι «κάτι κατεβαίνει».
• Πόνο ή δυσφορία στη μέση ή στην πύελο.
• Ενοχλήσεις στη σεξουαλική επαφή.
• Συχνουρία ή δυσκολία στην ούρηση.
• Δυσκοιλιότητα ή αίσθηση ατελούς κένωσης.
• Σε προχωρημένα στάδια, ορατή προβολή ιστού από το κολπικό στόμιο.

Η διάγνωση γίνεται με γυναικολογική εξέταση και ουρογυναικολογική εκτίμηση του βαθμού της πρόπτωσης. Ορισμένα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται και με συνυπάρχουσα πρόπτωση άλλων πυελικών οργάνων.

Θεραπεία: Πώς αντιμετωπίζεται η πτώση μήτρας;

Η αντιμετώπιση της πτώσης μήτρας εξατομικεύεται με βάση:

• Τη σοβαρότητα της πρόπτωσης και την ένταση των συμπτωμάτων.
• Την ηλικία και τη γενική κατάσταση της υγείας.
• Τις δραστηριότητες και τις προτιμήσεις της γυναίκας.
• Την επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη.

Συντηρητική θεραπεία για την πτώση μήτρας χωρίς χειρουργείο

Η συντηρητική αντιμετώπιση μπορεί να βοηθήσει σε ήπιες ή μέτριες περιπτώσεις, αλλά και όταν η γυναίκα επιθυμεί να αποφύγει ή να αναβάλει το χειρουργείο. Οι επιλογές περιλαμβάνουν:

1. Ασκήσεις ενδυνάμωσης πυελικού εδάφους: Οι ασκήσεις Kegel, με καθοδήγηση ειδικού, μπορούν να βελτιώσουν τη λειτουργία των μυών και να μειώσουν τα συμπτώματα, χωρίς να εξαλείφουν απαραίτητα την πρόπτωση.
2. Φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους: Εξατομικευμένο πρόγραμμα για τη σωστή ενεργοποίηση και ενδυνάμωση των μυών της περιοχής.
3. Χρήση κολπικών πεσσών: Συσκευές που τοποθετούνται στον κόλπο για να υποστηρίζουν τη μήτρα και τα πυελικά όργανα. Η επιλογή μεγέθους και η παρακολούθηση γίνονται από τον ιατρό.
4. Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Καλή ρύθμιση του εντέρου, μείωση βάρους αν είναι απαραίτητο, αποφυγή άρσης μεγάλων βαρών και αντιμετώπιση χρόνιου βήχα.
5. Τοπική ορμονική αγωγή: Σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, όπου ενδείκνυται, για συμπτώματα όπως ξηρότητα και ερεθισμός του κόλπου. Δεν διορθώνει από μόνη της την πτώση μήτρας.

Χειρουργική αντιμετώπιση της πτώσης μήτρας

Σήμερα υπάρχουν εξειδικευμένες, σύγχρονες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές που επιτρέπουν τη στήριξη της μήτρας χωρίς υστερεκτομή, προσφέροντας τη δυνατότητα διατήρησης της μήτρας (uterine-sparing surgery) σε γυναίκες που το επιθυμούν και όταν αυτό είναι ιατρικά εφικτό.

Η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να προταθεί όταν τα συμπτώματα επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα και οι συντηρητικές επιλογές δεν επαρκούν ή δεν είναι κατάλληλες.

Οι σύγχρονες χειρουργικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Διατήρηση και στήριξη της μήτρας διακολπικά χωρίς τη χρήση πλέγματος, με κατάλληλη τεχνική ανάρτησης.
• Ιεροϋστεροπηξία, συνήθως λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά, με πλέγμα για τη στήριξη και διατήρηση της μήτρας.
• Υστερεκτομή με ταυτόχρονη αποκατάσταση της στήριξης του κόλπου, όταν αυτό κρίνεται κατάλληλο.
• Ιεροκολποπηξία, λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά, με πλέγμα για τη στήριξη του κολπικού θόλου, όταν υπάρχει αντίστοιχη ένδειξη.

Ο στόχος του χειρουργείου είναι να επαναφέρει τη μήτρα ή τον κολπικό θόλο, σε περίπτωση υστερεκτομής, σε κατάλληλη ανατομική θέση και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής. Η επιλογή της τεχνικής γίνεται μετά από συζήτηση για τα αναμενόμενα οφέλη, τους κινδύνους και την πιθανότητα υποτροπής.

Οι διακολπικές επεμβάσεις αποφεύγουν τις κοιλιακές τομές και, ανάλογα με την τεχνική και την περίπτωση, μπορούν να προσφέρουν ταχύτερη ανάρρωση. Ορισμένες πραγματοποιούνται με περιοχική αναισθησία ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, με τοπική αναισθησία και καταστολή. Η κατάλληλη αναισθησία αποφασίζεται από τη χειρουργική και αναισθησιολογική ομάδα.

Η αποκατάσταση γίνεται στην ανατομική περιοχή όπου βρίσκεται το πρόβλημα, με στόχο τη διόρθωση της πρόπτωσης και την αποκατάσταση της στήριξης.

Αρκεί η υστερεκτομή για τη θεραπεία της πρόπτωσης;

Η απλή υστερεκτομή δεν διορθώνει από μόνη της το πρόβλημα της πυελικής στήριξης. Για την αντιμετώπιση της πρόπτωσης χρειάζεται κατάλληλη στήριξη του κολπικού θόλου και αποκατάσταση τυχόν συνυπαρχουσών βλαβών των κολπικών τοιχωμάτων.

Εάν δεν πραγματοποιηθεί η κατάλληλη στήριξη, υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης πτώσης του κολπικού κολοβώματος (vault prolapse). Μπορεί επίσης να συνυπάρχουν κυστεοκήλη ή ορθοκήλη, καταστάσεις που ενδέχεται να απαιτούν εξειδικευμένη αντιμετώπιση. Διαβάστε περισσότερα για τις μορφές πρόπτωσης των πυελικών οργάνων.

Πτώση μήτρας και εγκυμοσύνη

Η πτώση μήτρας δεν αποκλείει απαραίτητα την εγκυμοσύνη. Η δυνατότητα σύλληψης και η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτώνται από τη βαρύτητα της πρόπτωσης και τη συνολική γυναικολογική κατάσταση.

Σε γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη χρειάζεται:

• Αξιολόγηση από γυναικολόγο πριν από τη σύλληψη.
• Εξατομικευμένη παρακολούθηση κατά την εγκυμοσύνη.
• Συζήτηση για συντηρητικές επιλογές, όπως πεσσός, όπου είναι κατάλληλες.
• Σχεδιασμός του χρόνου τυχόν χειρουργικής επέμβασης, λαμβάνοντας υπόψη ότι μια μελλοντική εγκυμοσύνη και ο τοκετός μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα υποτροπής.

Συχνά συνιστάται η αναβολή του χειρουργείου μέχρι να ολοκληρωθεί ο οικογενειακός προγραμματισμός, εφόσον η κατάσταση το επιτρέπει. Εάν απαιτείται επέμβαση νωρίτερα, συζητούνται επιλογές διατήρησης της μήτρας και οι επιπτώσεις τους σε μελλοντική εγκυμοσύνη.

Συμπέρασμα

Η πτώση μήτρας ή πρόπτωση μήτρας είναι μια συχνή πάθηση με διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης. Με έγκαιρη διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία, από συντηρητικές μεθόδους έως σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές, μπορεί να επιτευχθεί σημαντική βελτίωση της καθημερινής λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής.

Εάν παρατηρείτε συμπτώματα πτώσης μήτρας, επικοινωνήστε με το ιατρείο για εξατομικευμένη ουρογυναικολογική εκτίμηση από τον Δρ. Σταύρο Αθανασίου.